Dlaczego ekwiwalentność nie jest tarczą Funkcjonuje przekonanie, dość intuicyjne i nie bez podstaw, że nabycie składnika majątkowego za pełną cenę rynkową eliminuje ryzyko pauliańskie. Logika jest prosta: bilans dłużnika się nie zmienia. Wychodzi nieruchomość, wchodzi gotówka. Aktywa pozostają na tym samym poziomie, pasywa stoją w miejscu. Pod testem bilansowym sformułowanym w uchwale SN III CZP […]

Uwagi wstępne Transakcje na aktywach trudnych (distressed assets) – a więc nabycie nieruchomości, wierzytelności czy udziałów od podmiotów niewypłacalnych lub zagrożonych niewypłacalnością – łączą atrakcyjność cenową z ryzykiem o fundamentalnym charakterze: ubezskutecznieniem transakcji w drodze skargi pauliańskiej (art. 527 i n. k.c.) bądź bezskutecznością z mocy prawa na gruncie prawa upadłościowego. Nie jest to ryzyko abstrakcyjne – […]

Chyba zaczyna się nam utrwalać lina orzecznicza, zgodnie z którą jeżeli dłużnik zbył rzecz obciążoną (zwykle – nieruchomość obciążoną hipoteką / hipotekami), to dla zasadności skargi pauliańskiej bez znaczenia jest, że pokrzywdzony wierzyciel, który nie był zabezpieczony, i tak nie uzyskałby zaspokojenia w ramach egzekucji – nawet, gdyby do czynność nie doszło. Dał temu wyraz […]

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zaznacza się ostatnio wyraźne odejście od dominujących poglądów na temat pokrzywdzenia wierzyciela w związku z dokonaniem czynności prawnej, której przedmiotem była nieruchomość obciążona. Przykładowo – w  wyroku Sądu Najwyższego: z dnia 19 czerwca 2024 r. (sygn. akt II CSKP 1761/22) oraz z 21.11.2024 r. (II CSKP 1964/22)  analizowano kwestię przesłanek ochrony […]

Niezwykle skondensowana regulacja poświęcona skardze pauliańskiej raz za razem dostarcza wielu wątpliwości praktycznych o  bardzo doniosłym znaczeniu. Jednym z takich nierozstrzygniętych zagadnień jest ocena, „czy zakres obciążenia nieruchomości hipoteką – dla potrzeb ustalenia czy zachodzi przesłanka pokrzywdzenia wierzyciela osobistego dotychczasowego właściciela tej nieruchomości – należy oceniać poprzez pryzmat hipotetycznie możliwej do uzyskania wartości nieruchomości w […]

Rewizja poglądów na status podmiotów zaangażowanych w egzekucję pauliańską dokonana głośną uchwałą SN(7) z 16 czerwca 2021 r., III CZP 60/19 ma dalekosiężne reperkusje. Jak się wydaje, z tej właśnie przyczyny ustawodawca uznał, że kwestie zaspokajania wierzyciela pauliańskiego oraz statusu osoby trzecie wymagają wyraźnego uregulowania – przynajmniej na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. […]

W typowym układzie skarga pauliańska zmierza do odwrócenia negatywnych skutków wytransferowania cennego składnika z majątku dłużnika – jeszcze przed zajęciem go przez organ egzekucyjny. Dzięki wyrokowi pauliańskiemu wierzyciel może wszcząć egzekucję z rzeczy znajdującej się formalnie w majątku jej nabywcy. Nie oznacza to jednak, że wierzyciel, który „zdążył z egzekucją” i uzyskał zajęcie rzeczy, uodporniony […]

Mimo że znaczna część postępowań egzekucyjnych kończy się umorzeniem z uwagi na bezskuteczność, do polskich sądów w dalszym ciągu wpływa stosunkowo niewiele spraw ze skargi pauliańskiej. Rok 2021 przyniósł niewielkie ożywienie względem roku 2020. Dla porównania, w roku 2020 do polskich sądów rejonowych i okręgowych orzekających w pierwszej instancji wpłynęło łącznie 1788 spraw o uznanie […]

W obrocie prawnym często dochodzi do zbiegu wierzytelności z różnych tytułów. Wierzyciele, którzy dążą do odzyskania swoich pieniędzy niejednokrotnie przekonują się, że przedmioty majątkowe dłużników zmieniły właściciela, a także że obciążono je na rzecz innych podmiotów. Jednym z takich przypadków jest zbieg wierzytelności pauliańskiej z wierzytelnością hipoteczną. Do takiej konkurencji roszczeń dochodzi, gdy nieruchomość zbyta […]

Prawidłowo skonstruowane żądania pozwu pauliańskiego jest nie tylko spełnieniem ogólnego wymogu proceduralnego ale przede wszystkim warunkiem wstępnym dla skutecznego wywiedzenia roszczenia o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Uchybienia w tej materii powodować mogą dotkliwe dla powoda konsekwencji włącznie z oddaleniem powództwa. Orzecznictwo Sądu Najwyższego stanowi tu wymierne wskazówki doprecyzowujące. Jednocześnie w świetle ostatnich jego poglądów […]