Ogólne

W ostatnich latach w postępowaniach cywilnych coraz wyraźniej zaznacza się tendencja do wybierania rozwiązań polubownych. Zarówno sądy, jak i strony coraz częściej dostrzegają zalety ugodowego zakończenia sporu – oszczędność czasu, kosztów oraz większą przewidywalność rezultatu postępowania. Ugoda sądowa może zatem stanowić korzystną alternatywę dla wieloletniego procesu, przynosząc realne korzyści zarówno powodowi, jak i pozwanemu. Powstaje […]

Skarga pauliańska stanowi istotne narzędzie ochrony interesów wierzyciela przed szkodliwymi działaniami dłużnika zmierzającymi do uszczuplenia majątku i uniknięcia egzekucji. W przypadku dokonania przez dłużnika czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli, wówczas gdy osoba trzecia uzyskuje z owej czynności korzyść majątkową – wierzycielowi przysługuje prawo do żądania uznania owej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego. 

Nie można tracić z pola widzenia, że czynność fraudacyjna nie zawsze przybiera postać umowy darowizny. Krzywdzące dla wierzyciela mogą być również niekorzystne podziały składników majątku dłużnika, jakie mogą mieć miejsce w toku działu spadku, zniesienia współwłasności czy podziału majątku po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej.

Niezwykle skondensowana regulacja poświęcona skardze pauliańskiej raz za razem dostarcza wielu wątpliwości praktycznych o  bardzo doniosłym znaczeniu. Jednym z takich nierozstrzygniętych zagadnień jest ocena, „czy zakres obciążenia nieruchomości hipoteką – dla potrzeb ustalenia czy zachodzi przesłanka pokrzywdzenia wierzyciela osobistego dotychczasowego właściciela tej nieruchomości – należy oceniać poprzez pryzmat hipotetycznie możliwej do uzyskania wartości nieruchomości w […]

Rewizja poglądów na status podmiotów zaangażowanych w egzekucję pauliańską dokonana głośną uchwałą SN(7) z 16 czerwca 2021 r., III CZP 60/19 ma dalekosiężne reperkusje. Jak się wydaje, z tej właśnie przyczyny ustawodawca uznał, że kwestie zaspokajania wierzyciela pauliańskiego oraz statusu osoby trzecie wymagają wyraźnego uregulowania – przynajmniej na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. […]

W przypadku skargi pauliańskiej w klasycznym ujęciu, zwykle dochodzi do zaskarżenia przez pokrzywdzonego wierzyciela umowy darowizny, ewentualnie umowy sprzedaży określonego przedmiotu za rażąco zaniżoną kwotę. Wówczas zasadniczo nie ma wątpliwości co do tego, kto powinien być pozwanym w procesie pauliańskim. Nie jest problematyczne również to, którą czynność prawną należy zakwestionować. Wątpliwości mogą się natomiast pojawić […]

W praktyce orzeczniczej stosowanie skargi pauliańskiej do ochrony roszczeń publicznoprawnych Skarbu Państwa nie budzi już zasadniczych wątpliwości. Wątek ten może nabierać jednak zupełnie nowych odcieni, jak choćby w sprawie II CSKP 573/22, w której to Sąd Najwyższy w dniu 15 czerwca 2022 r. oddalił skargę kasacyjną wskazując na dopuszczalność stosowania przepisów o skardze pauliańskiej w […]

W typowym układzie skarga pauliańska zmierza do odwrócenia negatywnych skutków wytransferowania cennego składnika z majątku dłużnika – jeszcze przed zajęciem go przez organ egzekucyjny. Dzięki wyrokowi pauliańskiemu wierzyciel może wszcząć egzekucję z rzeczy znajdującej się formalnie w majątku jej nabywcy. Nie oznacza to jednak, że wierzyciel, który „zdążył z egzekucją” i uzyskał zajęcie rzeczy, uodporniony […]

Mimo że znaczna część postępowań egzekucyjnych kończy się umorzeniem z uwagi na bezskuteczność, do polskich sądów w dalszym ciągu wpływa stosunkowo niewiele spraw ze skargi pauliańskiej. Rok 2021 przyniósł niewielkie ożywienie względem roku 2020. Dla porównania, w roku 2020 do polskich sądów rejonowych i okręgowych orzekających w pierwszej instancji wpłynęło łącznie 1788 spraw o uznanie […]

W obrocie prawnym często dochodzi do zbiegu wierzytelności z różnych tytułów. Wierzyciele, którzy dążą do odzyskania swoich pieniędzy niejednokrotnie przekonują się, że przedmioty majątkowe dłużników zmieniły właściciela, a także że obciążono je na rzecz innych podmiotów. Jednym z takich przypadków jest zbieg wierzytelności pauliańskiej z wierzytelnością hipoteczną. Do takiej konkurencji roszczeń dochodzi, gdy nieruchomość zbyta […]