Ogólne

W typowym układzie skarga pauliańska zmierza do odwrócenia negatywnych skutków wytransferowania cennego składnika z majątku dłużnika – jeszcze przed zajęciem go przez organ egzekucyjny. Dzięki wyrokowi pauliańskiemu wierzyciel może wszcząć egzekucję z rzeczy znajdującej się formalnie w majątku jej nabywcy. Nie oznacza to jednak, że wierzyciel, który „zdążył z egzekucją” i uzyskał zajęcie rzeczy, uodporniony […]

Mimo że znaczna część postępowań egzekucyjnych kończy się umorzeniem z uwagi na bezskuteczność, do polskich sądów w dalszym ciągu wpływa stosunkowo niewiele spraw ze skargi pauliańskiej. Rok 2021 przyniósł niewielkie ożywienie względem roku 2020. Dla porównania, w roku 2020 do polskich sądów rejonowych i okręgowych orzekających w pierwszej instancji wpłynęło łącznie 1788 spraw o uznanie […]

W obrocie prawnym często dochodzi do zbiegu wierzytelności z różnych tytułów. Wierzyciele, którzy dążą do odzyskania swoich pieniędzy niejednokrotnie przekonują się, że przedmioty majątkowe dłużników zmieniły właściciela, a także że obciążono je na rzecz innych podmiotów. Jednym z takich przypadków jest zbieg wierzytelności pauliańskiej z wierzytelnością hipoteczną. Do takiej konkurencji roszczeń dochodzi, gdy nieruchomość zbyta […]

Pojęcie ucieczki dłużnika z majątkiem zwykle kojarzy się z „klasycznymi” przesunięciami majątkowymi takimi jak darowizny dokonywane w krę­gach ro­dzin­nych. Niewypłacalność dłużników może być jednak wywoływana również przez czynności, które nie po­le­gają na pro­stym przesunięciu majątkowym, ale na stwo­rze­niu bardziej skomplikowanego me­cha­ni­zmu unie­moż­li­wia­ją­ce­go zaspokojenie wierzyciela. Wśród nich należy wskazać czynności procesowe.

Nie jest tajemnicą, że wielu wierzycieli nie wykorzystuje swoich możliwości dochodzenia roszczeń w drodze skargi pauliańskiej z uwagi na stosunkowo wysokie koszty takiego rozwiązania przy jednoczesnym uwzględnieniu braku pewności co do powodzenia procesu. Sprawy o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli nie należą do spraw prostych – wręcz przeciwnie – niejednokrotnie […]

W praktyce zdarza się, że krzywdzące wierzyciela działania nie kończą się na otrzymaniu korzyści przez osobę trzecią, lecz przekształcają się w szereg czynności fraudacyjnych. Sytuację, gdy po uzyskaniu korzyści majątkowej od dłużnika przez osobę trzecią dochodzi do kolejnych rozporządzeń korzyścią na rzecz dalszych osób, powszechnie nazywa się łańcuchem czynności.

W dniu 16 czerwca 2021 roku ukazała się przełomowa uchwała Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów (sygn. III CZP 60/19), której przedmiotem było rozstrzygnięcie zagadnienia dotyczącego pozycji wierzyciela pauliańskiego, na rzecz którego ustanowiono zakaz zbywania lub obciążania nieruchomości. O wątpliwościach z tym związanych jeszcze przed podjęciem uchwały pisaliśmy tutaj. 

Instytucja skargi pauliańskiej kojarzona jest, i co do zasady funkcjonuje, w sferze prawa prywatnego. Jednak zakres analogii tej instytucji stale się rozszerza. Obecnie dominuje pogląd stanowiący, że actio pauliana może również służyć stosunkom prawnym sfery publicznoprawnej. Mimo to, poruszane zagadnienie budziło kontrowersje i wątpliwości dotyczące możliwości wykorzystania z tej instytucji podczas dochodzenia wierzytelności publicznoprawnych.

Skarga pauliańska związana z przesunięciami majątkowymi pomiędzy małżonkami (ew. byłymi małżonkami) stosunkowo często trafia na wokandy polskich sądów. Klasyczne już „podziały majątku” krzywdzące wierzycieli odnoszą się do sytuacji po ustaniu wspólności majątkowej. Ma to zazwyczaj miejsce po orzeczeniu rozwodu, niemniej przesunięcia występować mogą także w trakcie trwania małżeństwa (w sytuacji ustania wspólności ustawowej z innych […]

Katalog zachowań zmierzających do uniknięcia odpowiedzialności za zobowiązania jest szerszy niż mogłoby się wydawać. O ile niektóre czynności nierozerwalnie kojarzą się z możliwością zastosowania skargi pauliańskiej, poważne wątpliwości mogą się pojawić przy tych bardziej nietypowych. Niewątpliwie ciekawym zagadnieniem jest zaskarżenie dokonanego przesunięcia majątkowego w związku z odwołaniem darowizny wobec obdarowanego dłużnika.